Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Οι διαβόητες φυλακές Μεντρεσέ στην Πλάκα όπου γεννήθηκαν τα «μουρμούρικα», τα πρώτα ρεμπέτικα που τραγουδούσαν οι κατάδικοι [ηχητικό]

Εδώ, στην καρδιά της πόλης μας, στην Πλάκα, βόρεια των σημερινών «Αέρηδων», άλλοτε περιοχή του Ωρολογίου του Κυρρήστου, έλαβε χώρα το 1834 μία σημαντική πολιτισμική «γέννα»: εδώ δημιουργήθηκαν τα πρώτα ρεμπέτικα, τα λεγόμενα «μουρμούρικα», τα οποία τραγουδούσαν οι κατάδικοι των Φυλακών Μεντρεσέ.

Ο Μεντρεσές των Αθηνών, του οποίου την πύλη μπορεί να θαυμάσει ακόμη κανείς στην Πλάκα, ήταν Ισλαμικό ιεροσπουδαστήριο που είχε ιδρυθεί τον 17ο αιώνα. Αυτό άλλωστε σημαίνει και η τουρκική λέξη Μεντρεσές.
Επί εποχής Όθωνα και Γεωργίου Α' χρησιμοποιούνταν ως φυλακές και τόπος εκτέλεσης καταδίκων. Μάλιστα, οι απαγχονισμοί λάμβαναν χώρα στα κλαδιά του αιωνόβιου πλάτανου στο κέντρο της αυλής του, περιμετρικά της οποίας ξεδιπλώνονταν τα κελιά των φυλακισμένων, άλλοτε δωμάτια των ιεροσπουδαστών.

Από εκεί βγήκε και η έκφραση «χαιρέτα μου τον πλάτανο»: μία φράση που την έλεγαν οι κατάδικοι σε όποιον «συνάδελφό» τους επεδείκνυε παραβατική συμπεριφορά, διακινδυνεύοντας έτσι να βρεθεί κρεμασμένος από τα κλαδιά του πλάτανου, ο οποίος καταστράφηκε το 1915 από κεραυνό!
Ένας τόπος άμεσα συνδεδεμένος με την προϊστορία, τη γέννηση και τα πρώτα βήματα του μουσικού ιδιώματος που φέρει το όνομα «ρεμπέτικο»: εκεί, στις φυλακές του Μεντρεσέ το 1834, άρχισαν να σημειώνονται στην Αθήνα τα πρώτα ρεμπέτικα ακούσματα τα λεγόμενα «μουρμούρικα».

Την ίδια εκείνη εποχή οι Βαυαροί προσπαθούσαν να εισάγουν στη τότε αθηναϊκή κοινωνία τις καντρίλιες και την πόλκα. Αντίθετα στη πλατεία του Ψυρρή τα μουρμούρικα, και τα σεβνταλήτικα άρχισαν να βρίσκουν ανάπτυξη. Στις αρχές του 1900 τα ρεμπέτικα αποτελούσαν το λαϊκό τραγούδι των φτωχών συνοικιών των κυριοτέρων πόλεων.
Η μετέπειτα ιστορική εξέλιξη είναι εν πολλοίς γνωστή...
Οι φωτογραφίες του Μεντρεσέ που ακολουθούν αντλήθηκαν από τον ιστότοπο: http://athensville.blogspot.gr:


Η απομείνασα πύλη του Μεντρεσέ.
















 Το εσωτερικό της αυλής











 Ο πλάτανος από γκραβούρα του 18ου αιώνα










Ακούστε μερικά δείγματα «μουρμούρικων», απευθείας από τον «υπόκοσμο»:
 
Πηγή: Οι διαβόητες φυλακές Μεντρεσέ στην Πλάκα όπου γεννήθηκαν τα «μουρμούρικα», τα πρώτα ρεμπέτικα που τραγουδούσαν οι κατάδικοι [ηχητικό] | iefimerida.gr http://www.iefimerida.gr/node/133405#ixzz2mXzQ4tYy


.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Να φεύγεις από όσα νόμιζες για αληθινά...

Να φεύγεις από όσα νόμιζες για αληθινά...
Να μην παίρνεις τίποτα μαζί, ούτε ενθύμια, ούτε ζακέτες για το δρόμο.
Να φεύγεις από εκεί που δεν ξέρεις γιατί βρίσκεσαι - από εκεί που δεν ξέρεις γιατί σε κρατάνε. Μπορείς να φτιάξεις ιστορίες ολοκαίνουριες, με ουρανό κι αλάτι. 
Να θυμίζουν λίγο φθινόπωρο, πολύ καλοκαίρι κι εκείνη την απέραντη Άνοιξη! 
Να φεύγεις από εκεί που δε σου δίνουν αυτά που χρειάζεσαι. 
Να απαιτείς αυτό που δίνεις να το παίρνεις πίσω - δεν τους το χρωστάς! 
Η καρδιά χαλάει, θα τη χτυπάς μια μέρα και δεν θα δουλεύει! Να μάθεις να φεύγεις... Από εκεί που ποτέ πραγματικά δεν υπήρξες. 
Να φεύγεις κι ας μοιάζει να σου ξεριζώνουν το παιδί από τη μήτρα. 
Να φεύγεις από όσα νόμιζες γι' αληθινά, μήπως φτάσεις κάποτε σ' αυτά..." 

Φράσεις της αρχαίας Ελληνικής που λέμε και σήμερα

Παρ’ όλες τις επιρροές που έχει δεχθεί η γλώσσα μας, εντούτοις χρησιμοποιούμε στον καθημερινό λόγο, εκφράσεις αυτούσιες, προερχόμενες από την αρχαία Ελληνική. Αυτές αποτελούν την απόδειξη ότι η γλώσσα είναι το μοναδικό πολιτισμικό κληροδότημα, το οποίο παραμένει ανεπηρέαστο από το χρόνο
 Είναι λοιπόν χρήσιμο να μάθουμε ή να θυμηθούμε, από που προέρχονται και από ποιούς ελέχθησαν για πρώτη φορά.

- Αιδώς Αργείοι:  όταν θέλουμε να καταδείξουμε αισθήματα ντροπής αναφερόμενοι σε κάποιον άλλο.
Ειπώθηκε από τον Στέντορα (σε έντονο ύφος) προς τους Αργείους κατά τη διάρκεια του Τρωικού πολέμου, με σκοπό να τους ανυψώσει το ηθικό όταν ο Αχιλλέας αποχώρησε από τη μάχη. (Ομήρου Ιλιάδα – Ε 787)
- Αντίπαλον δέος: όταν αναφερόμαστε σε ισχυρό αντίπαλο.
(Θουκυδίδης – Γ 11)
- Από μηχανής θεός: μη αναμενόμενη βοήθεια – λύση – συνδρομή σε κάποιο πρόβλημα ή δύσκολη κατάσταση.
Προέρχεται από θεατρικό τέχνασμα στην αρχαία Ελλάδα που χρησιμοποιούσαν οι τραγικοί ποιητές όταν ήθελαν να δώσουν διέξοδο στη …

Γιώργος Μεράντζας - Δίκοπη Ζωή

Από τους καλύτερους στίχους,κατά την γνώμη μου,που έγραψε ένας από τους σημαντικότερους στιχουργούς-ποιητές,ο Μανος Ελευθεριου. "...κρυφά και φανερά σε ακολουθούνε,η συμμορίες και η βασανιστές,και ψάχνουν μέρα νύχτα να σε βρούνε,μα δεν υπάρχει δρόμος να διαβούνε,γιατί ποτε δεν ήταν ποιητές Το χώμα που πατούν να προσκυνούνε"